Riyad Mahrez

Nếu phải chọn một hình ảnh đại diện cho thế hệ vàng bóng đá Algeria trong thập kỷ vừa qua, cái tên bật ra đầu tiên vẫn sẽ là Riyad Mahrez. Thế nên khi World Cup 2026 đến gần, câu hỏi Riyad Mahrez còn là ai trong bức tranh hiện tại của bóng đá thế giới trở nên thú vị hơn.

Riyad Mahrez là ai? Hồ sơ và những cột mốc sự nghiệp

Riyad Mahrez sinh ngày 21/2/1991 tại Sarcelles, ngoại ô Paris, trong một gia đình gốc Algeria. Anh có vóc người mảnh khảnh, chiều cao khoảng 1m79, thuận chân trái, vị trí sở trường là tiền vệ cánh phải hoặc tiền đạo cánh phải bó vào trong.

Tiểu sử vắn tắt của Riyad Mahrez

Riyad Mahrez sinh ngày 21/2/1991 tại Sarcelles, ngoại ô Paris, trong một gia đình gốc Algeria. Anh có vóc người mảnh khảnh, chiều cao khoảng 1m79, thuận chân trái, vị trí sở trường là tiền vệ cánh phải hoặc tiền đạo cánh phải bó vào trong.

Sự nghiệp chuyên nghiệp của Mahrez bắt đầu tại Le Havre – lò đào tạo vốn nổi tiếng với việc phát hiện và nuôi dưỡng nhiều tài năng Pháp. Tuy nhiên, bước ngoặt lớn đến vào tháng 1/2014, khi anh chuyển sang Leicester City. Lúc đó, Leicester còn ở Championship, và ít ai nghĩ rằng vài năm sau, cái tên Riyad Mahrez sẽ gắn liền với một trong những câu chuyện bất ngờ nhất lịch sử Premier League.

Mùa 2015/16, Mahrez bùng nổ. Anh ghi 17 bàn, kiến tạo 11 lần tại Premier League, được bầu chọn là Cầu thủ xuất sắc nhất mùa của PFA – cầu thủ châu Phi đầu tiên nhận danh hiệu này. Leicester của anh vô địch nước Anh theo cách không tưởng, còn Mahrez chính thức bước vào nhóm ngôi sao hàng đầu thế giới.

Năm 2018, Mahrez gia nhập Manchester City với mức phí chuyển nhượng lớn nhất lịch sử CLB thời điểm ấy. Tại đây, anh không còn là “vua” tuyệt đối như ở Leicester, nhưng đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong hệ thống xoay tua của Pep Guardiola, góp phần vào chuỗi chức vô địch Premier League và đỉnh cao là cú ăn ba mùa 2022/23, nơi City vô địch Premier League, FA Cup và UEFA Champions League.

Từ Sarcelles đến Le Havre: hành trình không trải hoa hồng

Riyad Mahrez không có tuổi trẻ bóng đá dễ dàng. Anh sinh ra tại Sarcelles, vùng ngoại ô Paris, nơi có nhiều cộng đồng nhập cư và cũng là mảnh đất sản sinh không ít tài năng bóng đá. Nhưng con đường của Mahrez không giống những cầu thủ được săn đón sớm bởi các CLB lớn.

Mahrez từng bị nghi ngờ vì thể hình mảnh, không quá mạnh trong va chạm và thiếu vẻ “sẵn sàng” cho bóng đá chuyên nghiệp ở tuổi trẻ. Nhưng anh có thứ mà nhiều cầu thủ khỏe hơn không có: cảm giác bóng cực tốt. Những cú chạm đầu tiên, khả năng đổi hướng, nhịp rê bóng và sự bình tĩnh trước hậu vệ khiến Mahrez luôn có nét khác biệt.

Anh bắt đầu ở AAS Sarcelles, rồi đi qua Quimper và Le Havre. Tại Le Havre, Mahrez dần được rèn trong môi trường chuyên nghiệp hơn. Đó không phải sân khấu hào nhoáng, nhưng rất quan trọng. Le Havre giúp anh học cách thi đấu có cấu trúc, cách dùng kỹ thuật trong hệ thống và cách tồn tại trong bóng đá người lớn.

Giai đoạn này không tạo ra một Mahrez nổi tiếng toàn cầu, nhưng tạo ra nền móng cho một cầu thủ biết kiên nhẫn. Có những tài năng phát nổ rất sớm rồi tắt nhanh. Mahrez thì khác. Anh chậm rãi xây từng lớp kỹ năng, từng chút bản lĩnh, để rồi khi cơ hội đến ở Leicester City, anh không bỏ lỡ.

Leicester City: câu chuyện cổ tích Premier League

Tháng 1/2014, Riyad Mahrez gia nhập Leicester City. Khi ấy, gần như không ai nghĩ anh sẽ trở thành một trong những nhân vật chính của câu chuyện cổ tích vĩ đại nhất Premier League. Leicester vẫn còn là đội bóng đang đi lên, không phải thế lực lớn, không có ánh hào quang của nhóm đại gia nước Anh.

Nhưng chính môi trường ấy lại hoàn hảo cho Mahrez. Anh có không gian để phát triển, có niềm tin từ HLV và có một tập thể chơi bóng bằng tinh thần không sợ hãi. Mùa 2015/16, mọi thứ bùng nổ. Leicester City, đội bóng từng bị xem là ứng viên xuống hạng, vô địch Premier League trước sự ngỡ ngàng của cả thế giới.

Mahrez là linh hồn kỹ thuật của đội bóng ấy. Jamie Vardy đem lại tốc độ và các bàn thắng trực diện. N’Golo Kanté quét sạch tuyến giữa. Wes Morgan và Robert Huth tạo bức tường phòng ngự. Còn Mahrez là người đem đến ma thuật: những cú ngoặt từ cánh phải, những pha rê bóng một đấu một, những cú cứa lòng chân trái và các đường chuyền mở ra trận đấu.

Anh giành danh hiệu Cầu thủ xuất sắc nhất năm của PFA mùa 2015/16, trở thành cầu thủ châu Phi đầu tiên nhận giải thưởng danh giá này. Đó là một dấu mốc lịch sử, không chỉ cho cá nhân Mahrez mà còn cho bóng đá Algeria và châu Phi. Từ một cầu thủ ít người biết đến ở Le Havre, anh trở thành ngôi sao hay nhất Premier League trong mùa giải thần thoại.

Rời châu Âu và cống hiến cho tuyển Algeria

Đến 2023, Mahrez rời châu Âu sang Al-Ahli (Saudi Pro League), mở ra một giai đoạn mới trong sự nghiệp. Dù bị xem là bước “lùi” về mặt cạnh tranh, anh vẫn duy trì phong độ ghi bàn và kiến tạo rất khá, trở thành trụ cột của đội bóng tại giải Ả Rập. Ở cấp đội tuyển, Mahrez ra mắt Algeria năm 2014 và nhanh chóng trở thành nhạc trưởng hàng công. Anh là nhân tố chủ chốt trong chức vô địch CAN 2019, từng ghi bàn và kiến tạo ở nhiều trận then chốt tại vòng loại World Cup và cúp châu Phi.

Kèo trái kinh điển của bóng đá hiện đại

Suốt sự nghiệp, Riyad Mahrez gần như gắn chặt với biên phải. Ở Leicester, anh được xếp như một winger cổ điển, nhận bóng rộng, đối mặt hậu vệ, vượt qua đối thủ bằng kỹ thuật rồi chuyền hoặc dứt điểm. Tại Manchester City, vai trò tinh chỉnh hơn: anh thường đứng rất rộng khi đội nhà build-up, kéo giãn khối phòng ngự đối phương, tạo khoảng trống cho đồng đội, rồi chọn thời điểm bó vào trong.

Mahrez cũng từng được dùng như số 10 lùi sâu hơn, hoặc tiền đạo phải trong sơ đồ 4-3-3/4-2-3-1, nhưng bất kể cách ghi sơ đồ ra sao, điểm chung là anh luôn được ưu tiên vị trí xuất phát bên cánh phải để tối ưu cái chân trái của mình. Phong cách của Mahrez rất dễ nhận ra. Anh không phải mẫu cầu thủ chạy không bóng quá nhiều hay đột phá bằng tốc độ thuần túy. Thay vào đó, anh dùng kỹ thuật, độ mềm dẻo và cảm quan nhịp điệu để thắng đối thủ.

Mahrez đặc biệt giỏi trong các tình huống 1v1. Những pha “step-over”, những cú ngoặt bóng, chuyển hướng đột ngột khiến hậu vệ rất khó đoán anh sẽ đi biên hay cắt vào giữa. Anh thường kéo bóng từ từ, chờ hậu vệ “lộ thân” rồi mới dứt điểm hoặc chuyền. Khả năng chuyền và tạt bóng cũng là điểm mạnh. Ở Leicester, rất nhiều bàn thắng của Jamie Vardy đến từ các pha tạt sớm hoặc chuyền xé nách của Mahrez. Ở Man City, anh tham gia vào các pha phối hợp tam giác với De Bruyne, Bernardo, Walker ở biên phải, kết thúc bằng những quả căng ngang hoặc căng ngược từ baseline.

Thêm vào đó, Mahrez là một trong những chân sút phạt và penalty tốt. Anh nhiều lần được giao đá phạt trực tiếp và phạt đền cho cả CLB lẫn đội tuyển, với tỷ lệ chuyển hóa khá cao. Điều này khiến anh luôn là mối đe dọa ngay cả khi bóng đứng yên.

Riyad Mahrez và câu chuyện tuổi tác trước World Cup 2026

Nếu World Cup 2026 là vũ đài cho lứa 1997–2003, thì bản thân Mahrez sinh năm 1991 lại bước vào giải trong vai trò của một lão tướng. Tính đến thời điểm đó, anh đã ngoài 35 tuổi. Câu hỏi đặt ra là: Riyad Mahrez còn vị trí nào trong kế hoạch của Algeria? Về thể chất, rõ ràng Mahrez không còn chạy nhiều như ngày ở Leicester. Nhưng phong cách chơi của anh vốn chưa bao giờ dựa quá nhiều vào tốc độ thuần túy. Anh sống bằng kỹ thuật, cảm quan không gian, chọn vị trí và ra quyết định. Những phẩm chất đó không mất đi theo tuổi tác, đôi khi còn được mài sắc bởi kinh nghiệm.

Điều quan trọng là vai trò. Mahrez của World Cup 2026, nếu có mặt, nhiều khả năng không còn là người chơi 90 phút mỗi trận, mà là người được chọn trận, chọn thời điểm. Anh có thể vào sân khi đội cần một pha xử lý đẳng cấp ở biên phải, một cú sút phạt, một quả penalty, hoặc đơn giản là giữ bóng và hạ nhịp ở những trận căng thẳng.

Trong phòng thay đồ, Mahrez còn có một vai trò khác: người dẫn dắt. Với một tuyển Algeria ngày càng xuất hiện nhiều gương mặt mới – những cầu thủ sinh ra ở châu Âu, chơi cho các CLB tầm trung, tầm khá – kinh nghiệm vô địch Premier League, Champions League, CAN của Mahrez là tài sản vô giá. Anh có thể nói cho đàn em nghe cảm giác đứng trên sân trong những đêm Bernabéu, Etihad, Wembley – điều không giáo trình nào dạy được.

Kết luận

Với tình hình thể lực và hành trình sự nghiệp đã trải qua, kỳ vọng hợp lý cho Riyad Mahrez tại World Cup 2026 không còn gánh team như ở CAN 2019, mà là trở thành cầu thủ định đoạt khoảnh khắc. Anh có thể không còn đá mọi phút, nhưng những phút anh có trên sân phải có chất lượng.